Przez ten mechanizm wykonujesz zadania na ostatnią chwilę
przez-ten-mechanizm-wykonujesz-zadania-na-ostatnia-chwile

 

Chcesz poznać mechanizm, który pojawia się na drodze do realizacji (szczególnie ambitnych) celów, a często działa jak rzucanie samej sobie kłód pod nogi?

Możliwe, że znasz taką sytuację z własnego doświadczenia: przed Tobą ważny projekt do zrobienia/egzamin do zdania i dużo materiału do przygotowania, nauczenia się i później wykazania przed odbiorcami. Racjonalnie na to patrząc, powinnaś czym prędzej zabrać się do pracy, rozłożyć materiał na części i krok po kroku go przyswajać/realizować. Tylko, że „nagle” pojawia się z tysiąc ważniejszych do zrobienia zadań, spotkań, w których musisz wziąć udział lub stron internetowych, które koniecznie musisz odwiedzić. Angażujesz się w działania, które obniżają Twoją efektywność i zmniejszają szansę na sukces. I co? Z Twojego przygotowania się do projektu/egzaminu nici. Ewentualnie, tuż przed końcem terminu słyszysz głos rozsądku i dosłownie na ostatni dzwonek wykonujesz całą pracę (często niekoniecznie dokładnie, bo czasu jest zbyt mało). Finalnie stwierdzasz, że gdybyś miała jeszcze jeden dzień, to z pewnością zrobiłabyś to lepiej.

Co sprawia, że tak się zachowujesz (choć rozsądek podpowiada inną strategię)? Kto najczęściej doświadcza tego rodzaju działania? Czemu to służy?

Chodzi o mechanizm samoutrudniania, który w 1978 roku odkryli i opisali Edward Jones i Steven Berglas. Zgodnie z przedstawioną przez nich koncepcją chodzi o postrzeganie, że to potencjał, a nie faktyczne osiągnięcia decydują o wartości człowieka. Utrudniając sobie realizację zadania, ludzie dostarczają sobie tym samym wiarygodnych usprawiedliwień ewentualnej porażki, chroniąc krótkoterminowo samoocenę. W dłuższej perspektywie poniesiona porażka obniża samoocenę. Z kolei w przypadku sukcesu, następuje jego zwiększenie.

Osoba, która stosuje ten mechanizm obronny, najczęściej w taki sposób organizuje swoją pracę, że wynajduje sobie dodatkowe zadania, żeby – nieświadomie – zadbać o poważne i wiarygodne usprawiedliwienie swojego niepowodzenia. I tak okazuje się, że rezultat pracy zależy głównie od czynników zewnętrznych, np. zadanie jest zbyt łatwe/trudne, pojawiły się inne „ważniejsze” zadania, których nie można było wykonać w innym terminie, nagle zaistniała przeszkoda (np. zepsuł się samochód, spadł deszcz itp.). Co ważne, czynniki te nie są związane z brakiem zdolności osoby, która stosuje ten mechanizm. Stosowanie mechanizmu samoutrudniania niejako zwalnia z osobistej odpowiedzialności za porażkę, a w przypadku odniesienia sukcesu nasila zadowolenie z siebie.

Kto najczęściej tak postępuje? Skłonność ta występuje najczęściej u osób, które nie są pewne własnych kompetencji, a w szczególności tych o niskiej samoocenie, niskiej motywacji osiągnięć, lęku przed oceną społeczną, czy zaniżonym poczuciu własnej wartości. Eksperymenty, które przeprowadzili Dariusz Doliński i Andrzej Szmajke dowiodły między innymi tego, że zdenerwowanie przedegzaminacyjne i depresyjny nastrój mogą być technikami samoobronnymi.

Samoutrudnianie, które uruchamia błędne koło, można zobrazować następująco:

 

 

Samoutrudnianie jest mechanizmem, który tylko pozornie chroni samoocenę. To wygodny sposób, by poradzić sobie z zadaniem, w zakresie którego osoba nie jest pewna samooceny i rezultatu. W ten sposób łatwiej jest jej poradzić sobie z poniesioną porażką (bo wynika ona z czynników zewnętrznych), aniżeli z informacją, że w danym zadaniu osoba nie jest dobra.

Skrajną formą samoutrudniania jest decyzja o rezygnacji z działania, co ma na celu ochronę samooceny w sytuacji nieosiągnięcia celu.

Czy stosowanie tego mechanizmu obronnego jest opłacalne? Odpowiedź brzmi: nie. Dlaczego? Bo uwaga koncentruje się na nagle pojawiających się innych sprawach, a nie na zadaniu, które jest do wykonania. Marnujemy zatem czas, który można by było przeznaczyć na dążenie do realizacji zadania.

Samoocena i poczucie własnej wartości jest jednym z tematów, nad którymi pracujemy w ramach programu „Grzeczna dziewczynka mówi dość”, na który serdecznie Cię zapraszam.
Wybierz program grupowy lub indywidualny.

Zajrzyj na eco-coaching.pl/grzeczna-dziewczynka-mowi-dosc, sprawdź, czy ten program jest dla Ciebie i umów się na bezpłatną konsultację!

Tagi

efektywność pewność siebie samoutrudnianie lęk przed porażką skuteczność

Opublikowano: 2015-02-02

Zobacz inne artykuły w kategorii Sukces i Pieniądze »

Podziel się na Facebooku

 

Przeczytaj również

przeszkody-na-drodze-do-zmiany-jak-je-pokonac-czesc-1

Przeszkody na drodze do zmiany - jak je pokonać? Część 1

Wiele osób wyobraża sobie proces zmiany życiowej lub zawodowej jako coś, co powinno przyjść w sposób naturalny, bez większych trudności, wysiłku i pracy. Tymczasem pojawiają się przeszkody, które na poszczególnych etapach utrudniają dotarcie do celu; choć mają one zróżnicowany charakter, większość z nich tkwi w naszych głowach.

czytaj dalej »

5-malych-zmian-ktore-uwolnia-cie-od-nadmiaru-leku

5 małych zmian, które uwolnią Cię od nadmiaru lęku

Pamiętam moją mamę i babcię. Obie stale napięte, martwiące się o przyszłość i rozpamiętujące błędy przeszłości oraz stracone okazje. Ponieważ zdawały się nie widzieć w tym problemu, dla mnie stał się on tym większy… Poziom lęku urastał do znamion katastrofy, gdy sprawy dotyczyły błahostek, takich jak odwożenie dzieci do żłobka czy zrobienie obiadu. Tak się nie da żyć.

czytaj dalej »

co-mozesz-zrobic-gdy-inni-cie-krytykuja

Co możesz zrobić, gdy inni Cię krytykują?

Inni ludzie mogą dostarczać Ci wielu cennych informacji o Tobie. Zgadzam się, że część z nich może nie być dla Ciebie miła w odbiorze, jednak – gdy nauczysz się właściwie je interpretować i na nie reagować – może się okazać, że są to wartościowe treści, na których poznaniu wiele skorzystasz.

czytaj dalej »

 


                                                                                                                   

Piszą dla nas

 

 

Zmiany w Życiu. Wszelkie prawa zastrzeżone ® 2014-2015
Publikacje zamieszczone na stronach zmiany w życiu.pl są chronione prawami autorskimi. Dalsze rozpowszechnianie tekstów i zdjęć opublikowanych w Zmiany w życiu.pl w całości lub w części wymaga uprzedniej zgody wydawcy.
Photos Powered by Shutterstock.com
Wykonanie Agencja Kreatywna PONG, projekt graficzny Adrian Rudzik
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza akceptację polityki cookies.